KANKER

WAT IS KANKER?
Kanker is een groei van cellen met afwijkend erfelijk materiaal. Deze celgroei, ook wel gezwel of tumor genoemd, is vaak door het lichaam zelf niet meer onder controle te krijgen. Kanker is niet en ziekte, want gezwellen kunnen ontstaan in ieder soort weefsel in het lichaam. Hierdoor ontstaan er zeer veel verschillende soorten kanker. Kwaadaardige vormen hebben de eigenschap zich te verspreiden naar allerlei plaatsen in het lichaam. Dit gebeurt wanneer kankercellen in de bloedbaan of de lymfevaten komen en zo door het lichaam worden vervoerd. Uitzaaiingen van kanker, ofwel metastasen, veroorzaken vaak de ergste problemen voor de patient. Sommige kwaadaardige tumoren zaaien niet uit of pas laat, maar kunnen door hun grootte en indringing in de omgeving toch veel schade veroorzaken. Tumoren die niet uitzaaien en niet in hun omgevingen ingroeien, noemt men goedaardig.

WAARDOOR WORDT KANKER VEROORZAAKT?
Onze bevolking en onze huisdieren bereiken een steeds hogere leeftijd door goede verzorging en gezondheidszorg. Door het almaar ouder worden, wordt de kans op het ontwikkelen van kanker ook groter, want kanker is een ziekte van mensen en dieren met een middelbare of hoge leeftijd. Ook omgevingsfactoren, zoals blootstelling aan veel en fel zonlicht, inademing van nicotine door meeroken, inademing van uitlaatgassen en contact met teerproducten, kunnen de kans op het krijgen van kanker bij dieren verhogen. Hormonen spelen eveneens een rol bij het ontstaan van bepaalde tumoren. Als vrouwelijke honden en katten niet, of pas op latere leeftijd, gesteriliseerd worden, geeft dit een duidelijk verhoogde kans op melkklierkanker. Ditzelfde geldt voor het gebruik van de pil of prikpil. Castreren van reuen geeft juist een hogere kans op prostaatkanker. Tenslotte kunnen erfelijke factoren een rol spelen. Sommige rassen hebben meer kans op bepaalde vormen van kanker. Botkanker komt bijvoorbeeld vooral voor bij grote hondenrassen.

WAT ZIJN DE SYMPTOMEN?
Als uw dier en of meerdere van de volgende verschijnselen vertoont, kan er sprake zijn van kanker:
- abnormale verdikkingen die niet verdwijnen of juist toenemen in grootte;
- wonden die niet genezen;
- vermagering;
- afname van de eetlust; moeilijkheden met kauwen of slikken;
- bloedverlies of een andere uitvloeiing uit een lichaamsopening;
- onaangename geur;
- venauwdheid of hoesten;
- verminderde zin om te gaan wandelen of verminderd uithoudingsvermogen;
- blijvende kreupelheid of stijfheid;
- moeilijkheden met urineren of produceren van de ontlasting.
Andere verschijnselen zoals zich afzonderen, pijn, bleke mondslijmvliezen, bloedarmoede, veel drinken en plassen, of overdreven veel eten kunnen ook voorkomen en zijn afhankelijk van de soort tumor.

Wees alert op veranderingen in het gedrag en de fysieke gesteldheid van uw huisdier! Wachten of een bultje groeit is de grootste fout die kan worden gemaakt. Neem daarom altijd direct contact op met uw dierenarts bij verdachte symptomen. Hoewel de symptomen bij uw dier op kanker kunnen wijzen, is het uitsluitend een dierenarts die deze diagnose kan stellen.

DIAGNOSE EN BEHANDELING
Voor een juiste diagnose is het altijd nodig wat materiaal uit de tumor te halen voor verder onderzoek. Dit heet een biopsie en kan bijvoorbeeld worden uitgevoerd met een injectienaald. Hierbij worden enkele cellen uit de tumor gezogen en op een glaasje gesmeerd. Zo'n dunne naaldbiopsie is niet belastend voor het dier en er is geen kans dat de tumor hierdoor uitzaait. Op deze manier kunnen ook gezwellen in de buik- of borstholte worden onderzocht. Biopten met dikkere naalden of chirurgische verwijdering van een deel van het gezwel kunnen soms meer informatie opleveren. Het is ook van belang eventuele uitbreiding van de tumor in het lichaam vast te stellen. Afhankelijk van het type tumor kan uw dierenarts een bloedonderzoek of het maken van rontgenfoto's voorstellen. Soms is endoscopie, echo-onderzoek, een CT of MRI-scan, of radio-isotopenonderzoek nodig. Pas na vaststelling van de ernst en de aard van de ziekte is het mogelijk een definitief behandelplan op te stellen. Afhankelijk van de ernst van de ziekte en welk onderzoek of behandeling zal moeten plaatsvinden, bestaat de mogelijkheid dat uw dier wordt doorverwezen, bijvoorbeeld naar een onderzoeksinstituut of een dierenarts, gespecialiseerd op het gebied van kanker bij gezelschapsdieren.

PROGNOSE
Bij mensen met kanker geneest zeker de helft van hun ziekte. Een toenemend aantal patienten, voor wie genezing niet meer mogelijk is, blijft dankzij nieuwe ontwikkelingen binnen de oncologie, wel steeds langer leven en leert beter met hun ziekte om te gaan. Ook dieren met kanker zijn steeds vaker te genezen. In een aantal gevallen zal volledig herstel echter ook hier niet mogelijk zijn. Maar wel kan door behandeling een betrekkelijk stabiele situatie ontstaan. Het dier kan hierdoor, met behoud van een goede levenskwaliteit, vaak nog voor een langere periode deel blijven uitmaken van het gezin. Bij aandoeningen bij dieren, zoals chronische nierziekten, chronisch hartlijden en slijtage van gewrichten, is goede behandeling allang een volledig normale werkwijze. Maar op het gebied van doelgerichte behandeling van tumorziektes bij onze gezelschapsdieren is nog veel onderzoek nodig.


Bron: Nederlands KankerFonds voor Dieren, www.nkfd.nl